Akne
Akne tedavisinde ilk 12 hafta neye benziyor?
Muayenede en sık duyduğum cümle şu: “İki hafta kullandım, bir şey değişmedi.” Akne tedavisinde ilk iki hafta zaten değişimin görülmediği dönem. Cildin yenilenme döngüsü ortalama 28 gün; ilacın etkisini ölçebilmek için en az iki döngü beklemek gerekiyor.
1–4. hafta: sakinleşme değil, düzenlenme
Bu dönemde amaç yeni sivilcenin çıkmasını yavaşlatmak. Bazı kişilerde ilk üç haftada geçici bir artış olur; buna “purging” diyoruz ve tedaviyi bırakma nedeni değildir. Bu dönemde cildi yeni ürünlerle kalabalıklaştırmayın.
5–8. hafta: ilk gözle görülür fark
Aktif sivilce sayısı genelde burada düşmeye başlar. Kızarıklık azalır, yeni çıkanlar daha küçük ve daha çabuk geçer. Bu haftalarda cildin kuruması normaldir; nemlendiriciyi azaltmak değil artırmak gerekir.
9–12. hafta: iz dönemi
Aktif sivilce kontrol altına alındığında geriye koyu izler kalır. İz tedavisine ancak bu noktada başlıyoruz; aktif sivilce varken yapılan peeling ya da lazer, izi koyulaştırabiliyor.
Bu dönemde yapmayın
- Sivilceyi sıkmak — iki günlük bir sivilceyi altı aylık ize çevirir.
- Her hafta yeni ürün denemek — hangisinin işe yaradığını anlayamazsınız.
- Güneş koruyucuyu atlamak — iz açma sürecini baştan başlatır.
Leke
Güneş lekesi neden yazın değil kışın tedavi edilir?
Leke tedavisinin tamamı aslında tek bir denklem üzerine kurulu: pigment üretimini azaltırken cildi yeni pigment üretmeye kışkırtmamak. Yaz aylarında bu denklemin ikinci yarısını tutturmak neredeyse imkânsız.
Peeling ve lazer cildi ışığa duyarlı bırakır
Kimyasal peeling sonrası cilt birkaç gün boyunca güneşe karşı normalden çok daha hassastır. Yaz ortasında yapılan bir seans, lekeyi açmak yerine tam tersine koyulaştırabilir. Kış aylarında hem güneş açısı düşüktür hem de kapalı giyiniriz.
Bir seri, bir mevsim demektir
Çoğu leke için dört ile altı seans gerekiyor ve seanslar arası üç–dört hafta. Yani bir seri, tek başına bir mevsimi dolduruyor. Ekim ile mart arasında başlanan tedavi, yaza temiz bir ciltle giriyor.
Kışın da güneş koruyucu
Cam arkasından gelen UVA ışınları mevsim tanımıyor. Tedavi boyunca her sabah 50 faktör, üstelik bulutlu günlerde de. Bunu atlayan hastalarda seans sayısı iki katına çıkabiliyor.
Melazma, güneş lekesiyle karıştırılıyor ama tedavisi farklı. Wood ışığı muayenesi olmadan ikisini ayırmak güvenilir değil.
Bakım
Hassas ciltte üç ürünle biten bir rutin
Sosyal medyada dolaşan on basamaklı bakım rutinleri hassas cilt için genelde sorunun kaynağı. Ne kadar çok ürün, o kadar çok tetikleyici. Muayenede çoğu zaman yaptığım şey ürün eklemek değil, çıkarmak.
Sabah: temizleyici, nemlendirici, güneş koruyucu
Köpürmeyen, parfümsüz bir temizleyici yeterli. Nemlendiricinin içeriğinde seramid olması cildin bariyerini toparlar. Güneş koruyucu ise hassas ciltte fiziksel filtreli (çinko oksit) olanlar daha az yakar.
Akşam: temizleyici ve nemlendirici
Akşam ayrı bir ürün eklemek şart değil. Tonik, esans, serum üçlüsünün hassas ciltte kanıtlanmış bir faydası yok; alkol ve parfüm içeriyorlarsa zararı var.
İki hafta kuralı
Yeni bir ürüne başlarken tek başına ve en az iki hafta kullanın. Aynı anda iki ürün değiştirirseniz, kızarıklık çıktığında hangisinin yaptığını bilemezsiniz.
Ne zaman hekime gitmeli?
- Kaşıntı geceleri uykunuzu bölüyorsa
- Kızarıklık haftalardır aynı bölgede duruyorsa
- Ürünleri bıraktığınızda da geçmiyorsa
Bu üç durumda artık bakım değil, tedavi konuşmak gerekiyor.