Arka Plan
Karmaşık bir dava, Bursa'da görülen bir yargılamada ele alınıyordu. Davacının trafik kazası sonucu uğradığı yaralanmalar, illiyet bağı konusunda zor sorular doğuruyor ve ayrıntılı tıbbi delillerin değerlendirilmesini gerektiriyordu. Davacı vekilleri, tıbbi meselelerin bilirkişi heyeti yerine doğrudan mahkemece değerlendirilemeyecek kadar teknik olduğunu ileri sürdü. Mahkeme, yargılamanın başında bu talebi reddetmiş olmasına rağmen bazı tıbbi beyanları dinledikten sonra görüşünü değiştirdi. Delillerin karmaşıklığını kabul ederek takdir yetkisini kullandı ve yeni bir bilirkişi incelemesine karar verdi. Usul kurallarına göre mahkemenin bu yöndeki takdir yetkisi, daha önce verilen ret kararıyla ortadan kalkmaz. Kararın ardından taraflar, mahkemenin bu yetkisine itiraz hakkı saklı kalmak kaydıyla sulh oldu. Davalı sigorta şirketi, ilgili düzenlemenin fazlasıyla belirsiz olduğunu ve müvekkilinin anayasal haklarını ihlal ettiğini savundu. Mahkemeden bu önemli meseleler hakkında gerekçeli bir karar vermesi istendi. Mahkeme talebi kabul etti ve baro ile meslek kuruluşlarının görüş bildirmesine imkân tanıdı. Bu süreçte baronun temsilcisi olarak görev almam istendi.
Yaklaşımımız:
Sigorta şirketinin daha önce ayrıntılı biçimde incelenmemiş itirazlarına karşı doğru stratejiyi geliştirmek kapsamlı bir hukuki araştırma gerektirdi. Savunmamı, mahkemenin takdir yetkisinin korunması üzerine kurmaya karar verdim. Adil bir yargılama için takdir yetkisi vazgeçilmezdir. Sigortacının iddiası kabul edilseydi, mahkeme olayları kavramanın uzmanlık gerektirdiği durumlarda bile bu yetkiyi kullanamayacaktı. Bunun ciddi sonuçları olurdu.
Adil bir yargılama için takdir yetkisi vazgeçilmezdir. Sigortacının iddiası kabul edilseydi, mahkeme olayları kavramanın uzmanlık gerektirdiği durumlarda bile bu yetkiyi kullanamayacaktı. Bunun ciddi sonuçları olurdu.
- Emsal kararların ayrıntılı taranması.
- Tarafların bilgilerini ekleyebileceği bir yapı kurulması.
- Odaksız çabaların önüne geçilmesi.
- Çelişen görüşlerin tek bir raporda toplanması.
- Duruşma öncesi hazırlık dosyasının oluşturulması.
- Tarafların bilgilerini ekleyebileceği bir yapı kurulması.
Sonuç:
Duruşma iki gün sürdü. Mahkeme itirazları dikkatle değerlendirdi ve kararını ayrıntılı gerekçelerle açıklayarak sigorta şirketinin tüm itirazlarını reddetti. Baronun görüşüne ilişkin olarak mahkeme, usul kurallarının açık olduğunu ve hukuki tartışma için yeterli yönlendirme sağladığını kabul etti. "Takdir yetkisi hukukumuzun temel kavramlarından biridir" diyerek bu konudaki tespitlerini özetledi. Bu yaklaşım, adaletin tecellisine yol açabilecek tüm olasılıkların kanunda tek tek sayılamayacağını kabul eder. Baronun vekili Av. Kemal Uysal da beyanında, hâkimlere takdir yetkisi tanıyan esnek ifadeli pek çok usul hükmüne dikkat çekti. Ayrıca, benim de katıldığım üzere, hâkimlerden makul kişi, makul süre, hakkaniyete uygun davranma yükümlülüğü, çocuğun üstün yararı ve özen yükümlülüğü gibi kavramlarda sıklıkla takdir yetkisini kullanmalarının beklendiğini doğru biçimde vurguladı.
Bu nedenle Av. Uysal, davalıların belirsizlik iddiasını kabul etmenin, kuşaklardır hukuk sistemimizin parçası olan ve adaletin sağlanması için vazgeçilmez olan temel ilkeleri reddetmek anlamına geleceğini ileri sürdü. Bu görüşün yerinde ve ikna edici olduğu kabul edildi.
Karardan memnun kalmayan sigorta şirketi istinaf yoluna başvurdu. Hem istinaf başvurusu hem de ardından yapılan temyiz başvurusu reddedildi.
